๘. กลุ่มงานพัฒนาระบบบริการปฐมภูมิและสุขภาพอำเภอ

(๑) งานพัฒนาระบบสุขภาพระดับอำเภอ

• บทบาทหน้าที่ ขับเคลื่อนระบบสุขภาพระดับอำเภอ โดย
• • ๑. แต่งตั้งคณะกรรมการระบบสุขภาพระดับอำเภอ
  • ๒. บูรณาการงานระบบสุขภาพระดับอำเภอตามนโยบายกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องและภาคีเครือข่าย
  • ๓. การส่งเสริมการเรียนรู้การบริหารจัดการระบบสุขภาพอำเภอ
  • ๔. ส่งเสริมสนับสนุนการเยี่ยมเสริมพลังร่วมกับการตรวจราชการ
  • ๕. กำกับ ติดตาม ประเมินผล

• ผลการดำเนินงานที่สำคัญ

• ๑. การขับเคลื่อนระบบสุขภาพอำเภอ

• เป็นกลไกการพัฒนาระบบบริการปฐมภูมิ โดยการมีส่วนร่วมกันของทุกภาคส่วนด้วยการบูรณาการทรัพยากรภายใต้บริบทของพื้นที่ ผ่านกระบวนการชื่นชมและการจัดการความรู้ ส่งเสริมให้ประชาชนและชุมชนพึ่งตนเองได้และไม่ทอดทิ้งกัน โดยมีเป้าหมายร่วมเพื่อสุขภาวะของประชาชน การดำเนินงาน
• • ๑) มีภาคีเครือข่ายในการขับเคลื่อนระบบสุขภาพอำเภอและมีการบูรณาการงานร่วมกัน ทั้งกระทรวงสาธารณสุข สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ สถาบันวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ และ สถาบันรับรองคุณภาพสถานพยาบาล
  • ๒) มีเครือข่ายสุขภาพระดับอำเภอต้นแบบ โดยมีรูปแบบการดำเนินการบริหารจัดการปัญหาสุขภาพตามบริบทของพื้นที่ ตามแนวทาง UCARE
  • ๓) มีทีมแกนนำ DHS ระดับเขต เพื่อการขับเคลื่อน DHS ในพื้นที่ ๑๒ เขตสุขภาพ
  • ๔) มีทีมเยี่ยมเสริมพลัง (DHS-PCA) เพื่อการ Appreciate ในพื้นที่ ๑๒ เขตสุขภาพ
  • ๕) มีการสนับสนุนและส่งเสริมการเสริมสมรรถนะการบริหารจัดการระบบสุขภาพระดับอำเภอ (DHML) สำหรับทีมนำระดับอำเภอ โดยใช้บริบทของพื้นที่เป็นฐานในการเรียนรู้ชุมชนแม่ข่าย
  • ๖) การรับรางวัล DHS-PCA ในเวที HA-FORUM
  • ๗) มีการพัฒนาระบบสุขภาพระดับอำเภอให้ผ่านเกณฑ์คุณภาพ ไม่น้อยกว่าร้อยละ ๘๐
  • ๘) มีการจัดทำแนวทาง DHS สำหรับผู้ปฏิบัติ

• ๒. การขับเคลื่อนการดำเนินงานทีมหมอครอบครัว

• ทีมหมอครอบครัว ประกอบด้วย ทีมสหวิชาชีพด้านการแพทย์และสาธารณสุข รวมถึง อสม. อปท. ชุมชน ภาคประชาชน และผู้ที่เกี่ยวข้องในการดูแลสุขภาพของประชาชน มีหน้าที่รับผิดชอบสุขภาพแต่ละครอบครัวตามพื้นที่ โดยให้คำปรึกษา ให้คำแนะนำ ให้การบริการ ที่จำเป็น ดูแลปัญหา กาย จิต สังคม แก่ครอบครัว ชุมชน อย่างต่อเนื่อง เป็นองค์รวม และมีส่วนร่วมกับทุกภาคีสุขภาพ รวมทั้งการประสานการส่งต่อไปยังหน่วยบริการทุกระดับอย่างใกล้ชิดและเหมาะสมกับผู้ป่วย การดำเนินงานเป็นการทำงานแบบบูรณาการ และการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน โดยมีเป้าหมายสำคัญ คือ
• • ๑) ผู้ป่วยมีคุณภาพชีวิตดีขึ้น
  • ๒) ผู้ป่วยไปรักษาที่โรงพยาบาลน้อยลงเพราะได้รับการดูแลอย่างดีจากผู้ดูแลผู้ป่วยและทีมหมอครอบครัว
  • ๓) ผู้ดูแลผู้ป่วยมีทุกข์น้อยลงและมีเวลาไปทำงานหาเงินมาเลี้ยงชีพ
  • ๔) ระบบภายในกระทรวงสาธารณสุข โรงพยาบาลแต่ละระดับจะเป็นพี่เลี้ยงให้กับโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล ให้คำปรึกษา และสร้างความมั่นใจให้กับประชาชนในการส่งต่อไปยังโรงพยาบาลที่ใหญ่ขึ้น
• การดำเนินการ
• • ๑) กำหนดโครงสร้างทีมหมอครอบครัว ระดับชุมชน ระดับตำบล และระดับอำเภอ โดยมีทีมหมอครอบครัวระดับอำเภอ จำนวน ๓,๙๐๙ ทีม ทีมหมอครอบครัวระดับตำบล จำนวน ๑๒,๓๕๕ ทีม และทีมหมอครอบครัวระดับชุมชน จำนวน ๕๐,๓๕๒ ทีม
  • ๒) กลุ่มเป้าหมายการดูแล ปีงบประมาณ ๒๕๕๘ มี ๓ กลุ่มหลัก คือ ผู้สูงอายุติดเตียง ผู้พิการที่ต้องได้รับการช่วยเหลือ ผู้ป่วยระยะสุดท้าย โดยมีข้อมูลจากการสำรวจดังนี้ ผู้สูงอายุ จำนวน ๗,๖๔๔,๕๐๑ คน เป็นผู้ป่วยติดเตียง ๘๘,๐๕๘ คน ข้อมูลผู้พิการ จำนวน ๑,๐๖๒,๔๐๑ คน เป็นผู้พิการที่ต้องได้รับการช่วยเหลือ ๒๘๐,๕๙๐ คน ข้อมูลผู้ป่วยระยะสุดท้าย (Palliative care) จำนวน ๓๓,๘๒๗ คน
  • ๓) จัดทำคู่มือทีมหมอครอบครัว และคู่มือสำหรับผู้ปฏิบัติในการดูแลผู้ป่วยที่ต้องได้รับการดูแลระยะยาว (Long term care) และผู้ป่วยที่ต้องได้รับการดูแลแบบประคับประคอง (Palliative care) เพื่อให้หน่วยที่ปฏิบัติงานในพื้นที่ได้ใช้เป็นแนวทางในการดำเนินการ
  • ๔) จัดศูนย์ประสานให้ข้อมูลและคำแนะนำให้กับประชาชน ตลอด ๒๔ ชั่วโมง ที่สายด่วน ๑๓๓๐ (โดยมีเบอร์โทรศัพท์หน่วยบริการปฐมภูมิ.)
  • ๕) รวบรวมและเผยแพร่กรณีตัวอย่าง เพื่อสื่อสารสร้างความเข้าใจในแต่ละพื้นที่และใช้ในการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ โดยมีการจัดเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในระดับจังหวัด และระดับเขต
  • ๖) จัดเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้การพัฒนาระบบบริการปฐมภูมิระดับประเทศ ในวันที่ ๓-๔ สิงหาคม ๒๕๕๘ ณ อาคารอิมแพ็ค ฟอรั่ม เมืองทองธานี จังหวัดนนทบุรี

ภาพกิจกรรมการดำเนินงาน

(๑). งานพัฒนาระบบบริการปฐมภูมิ

• บทบาทหน้าที่ :

• ๑. แต่งตั้งคณะกรรมการพัฒนาระบบบริการสุขภาพสาขาปฐมภูมิ (Service Plan)
• ๒. จัดทำแผนในการพัฒนาหน่วยบริการปฐมภูมิ ให้ครอบคลุมประชาชนทั้งในเขตเมืองและเขตชนบท
• ๓. พัฒนาเกณฑ์มาตรฐานสำหรับระบบริการปฐมภูมิ
• ๔. ประสานหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการผลิต/พัฒนาศักยภาพบุคลากรในระบบบริการปฐมภูมิ
• ๕. จัดทำฐานข้อมูลหน่วยบริการปฐมภูมิ

• ผลการดำเนินงานที่สำคัญ

• ๑. แต่งตั้งคณะกรรมการพัฒนาระบบบริการสุขภาพสาขาปฐมภูมิ(Service Plan) เพื่อกำหนดนโยบายและทิศทางการพัฒนาคุณภาพ
• ๒. จัดทำร่างยุทธศาสตร์ทศวรรษการพัฒนาระบบบริการปฐมภูมิ เพื่อเป็นยุทธศาสตร์หลักในการพัฒนาระบบบริการปฐมภูมิ ทั้งในเขต เมือง ชนบท และพื้นที่พิเศษ
• ๓. รูปแบบ การจัดบริการในเขตเมืองตามบริบทที่เหมาะสมของพื้นที่เช่นโรงพยาบาลเมือง/ ศูนย์สุขภาพชุมชนเมือง/คลินิกอบอุ่น เป็นต้น โดยมี catchment Area ที่ชัดเจนและจัดบริการแบบผสมสาน ครบทั้ง ๔ มิติ (รักษา ส่งเสริม ป้องกันและฟื้นฟู) โดยสนับสนุนการดำเนินของโรงพยาบาลแม่ข่าย พร้อมทั้งจัดระบบการ ส่งต่อ-ส่งกลับในเครือข่ายบริการ
• ๔. จัดเวทีรับฟังความคิดเห็นต่อร่างยุทธศาสตร์การพัฒนาระบบบริการปฐมภูมิในวันที่ ๑๖ กรกฎาคม ๒๕๕๘ ณ โรงแรม มิราเคิลแกรนด์ และห้องย่อยเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้การพัฒนาระบบบริการปฐมภูมิระดับประเทศ ในวันที่ ๓-๔ สิงหาคม ๒๕๕๘ ณ อาคารอิมแพ็ค ฟอรั่ม เมืองทองธานี จังหวัดนนทบุรี

(๓) งานพัฒนาคุณภาพบริการ

• บทบาทหน้าที่ :

  กระตุ้นให้เกิดการพัฒนาคุณภาพของโรงพยาบาล ควบคู่ไปกับการเรียนรู้แลกเปลี่ยน และการรับรองจากองค์กรภายนอก เพื่อให้ผู้รับบริการได้รับบริการที่มีคุณภาพ ผู้ให้บริการมีความมั่นใจ รวมทั้งเกิดความเป็นกัลยาณมิตรระหว่างผู้รับและผู้ให้บริการ สังคมเกิดความเชื่อมั่นว่าสถานบริการมีระบบการทำงานที่ไว้ใจได้ โดย
• • ๑. กำหนดนโยบายและแนวทางพัฒนาคุณภาพบริการของสถานบริการทุกระดับ
  • ๒. ส่งเสริมสนับสนุนการพัฒนาเพื่อให้ผ่านการรับรับรองคุณภาพบริการ
  • ๓. สร้างเครือข่ายการตรวจประเมินคุณภาพบริการระดับเขต
  • ๔. กำกับ ติดตามประเมินผลการพัฒนาคุณภาพ

• ผลการดำเนินงานที่สำคัญ

• • ๑. กำหนดนโยบายและแนวทางพัฒนาคุณภาพบริการของสถานบริการทุกระดับในปี ๒๕๕๘ ได้แต่งตั้งคณะกรรมการกำหนดนโยบายและแนวทางการพัฒนาคุณภาพบริการขึ้นภายใต้คำสั่งกระทรวงสาธารณสุขที่ ๒๙๘/๒๕๕๘ ลงวันที่ ๒๐ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๕๘ เรื่องแต่งตั้งคณะกรรมการพัฒนาคุณภาพบริการและความปลอดภัยของผู้ป่วย จากการประชุมคณะกรรมการกำหนดนโยบายฯ เมื่อวันที่ ๒๖ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๘ มีแนวทางการพัฒนาคุณภาพบริการของสถานบริการคือ “การรับรองด้านคุณภาพมีหลายระบบ แต่กระทรวงใช้ HA เป็นหลัก เนื่องจากค่าใช้จ่ายไม่สูงนัก และมีความเข้าใจต่อระบบของโรงพยาบาล ทั้งนี้ไม่ขัดข้องหากสถานบริการจะพัฒนาคุณภาพด้วยระบบอื่น โดยประเมินจากความพร้อม งบประมาณ ความคุ้มค่า คุ้มทุน ประโยชน์ที่จะได้รับและไม่กดดันเจ้าหน้าที่” และกำหนดเป็นคำรับรองการปฏิบัติราชการระดับหน่วยงานในสังกัดสำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข (สำนักบริหารการสาธารณสุข) ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๕๘
  • ๒. พัฒนาศักยภาพทีมพี่เลี้ยงประจำเขตสุขภาพ และระดับจังหวัดเนื่องจากมีหลักการในการดำเนินงาน คือสนับสนุนให้มีเครือข่ายการตรวจประเมินคุณภาพระดับเขต จึงได้แต่งตั้งคณะทีมพี่เลี้ยงประจำเขตสุขภาพทุกเขตสุขภาพ ภายใต้คำสั่งกระทรวงสาธารณสุขที่ ๒๙๘/๒๕๕๘ ลงวันที่ ๒๐ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๕๘ เรื่องแต่งตั้งคณะกรรมการพัฒนาคุณภาพบริการและความปลอดภัยของผู้ป่วย และจัดประชุมเชิงปฏิบัติการเพื่อสร้างทีมพัฒนาคุณภาพบริการและตรวจประเมินการพัฒนาคุณภาพภายในระดับเขตขึ้น กลุ่มเป้าหมายประกอบด้วย ทีมพี่เลี้ยงประจำเขตสุขภาพ และผู้รับผิดชอบงานพัฒนาคุณภาพบริการระดับจังหวัด วิทยากรจากสถาบันรับรองคุณภาพสถานพยาบาล (องค์กรมหาชน) (สรพ.) เพื่อให้ความรู้ ความเข้าใจ พัฒนาทักษะของบุคลากรในการพัฒนาคุณภาพสถานบริการสุขภาพ มีผู้เข้าประชุมทั้งสิ้น ๑๗๐ คน จาก ๖๘ จังหวัด ครอบคลุม ๘๙.๔๗% ของพื้นที่
  • ๓. ติดตามสถานการณ์โรงพยาบาลที่ผ่านการรับรองจากการติดตามผลการดำเนินงานการพัฒนาคุณภาพบริการของสถานบริการ พบว่า ปี ๒๕๕๘
  • - รพศ./รพท. มีคุณภาพมาตรฐานผ่านการรับรอง HA ร้อยละ ๙๕.๘๘ (๙๓ จาก ๙๗ แห่ง)
  •     เพิ่มขึ้นจากปี ๒๕๕๗ ร้อยละ ๓.๑๗ (ปี ๒๕๕๗ ดำเนินการได้คิดเป็นร้อยละ ๙๒.๗๑)
  • - รพช. มีคุณภาพมาตรฐานผ่านการรับรอง HA ร้อยละ ๖๙.๘๔ (๕๑๔ จาก ๗๓๖ แห่ง)
  •     เพิ่มขึ้นจากปี ๒๕๕๗ ร้อยละ ๙.๕๗ (ปี ๒๕๕๗ ดำเนินการได้คิดเป็นร้อยละ ๖๐.๒๗)

หมายเหตุ ข้อมูลที่ใช้ในการวิเคราะห์จากเว็บไซต์สถาบันรับรองคุณภาพสถานพยาบาล (องค์การมหาชน) (สรพ.)